Wat is hoogbegaafdheid
Er is geen algemeen geaccepteerde definitie van hoogbegaafdheid. De minimale definitie is, dat hoogbegaafde mensen een IQ hebben van 130 en hoger (WISC test). Ongeveer ± 2,5% van de bevolking heeft een zo’n hoog IQ (zie afbeelding 1).
De meer uitgebreide definitie van hoogbegaafdheid bestaat uit 3 onderdelen:
• Een hoog IQ hebben.
• Creatief zijn.
• De gedrevenheid om tot prestaties te komen
Vaak is het zo dat een hoogbegaafde volwassene nog niet weet dat hij hoogbegaafd is. Deze ontdekking komt vaak pas als u weet dat uw kind hoogbegaafd is en u de problemen van uw kind herkent bij uzelf. Hoogbegaafdheid is erfelijk. Deze herkenning geeft vaak een hele andere kijk op het verleden. Het kan voelen alsof u altijd naar een film hebt gekeken, die nu de verkeerde film blijkt te zijn. Er ontstaan nieuwe puzzelstukjes die bij elkaar een nieuwe film vormen. Vervolgens zal dit ook vragen oproepen richting de toekomst zoals: ‘Vind ik mijn werk nog leuk?’ en ’Heb ik mijn werk ooit leuk gevonden?’ Dit proces kan behoorlijk heftig zijn, waarbij ondersteuning in de vorm van coaching uitkomst kan bieden.
Hoogbegaafde volwassenen op de werkvloer
Hoogbegaafde werknemers in uw organisatie zijn vaak zeer waardevolle krachten die weinig sturing nodig hebben. Toch zien we helaas ook het tegenovergestelde. Door bijvoorbeeld hun perfectionisme, gedrevenheid, onbegrepen voelen en communicatieproblemen, kunnen deze werknemers snel opgebrand raken. Daarnaast kan een tekort aan uitdaging er toe leiden dat deze werknemers niet effectief functioneren. Een betere afstemming op en begeleiding van de specifieke problemen van hoogbegaafde volwassenen zal organisaties en werknemers op termijn veel frustraties en geld besparen.
Doelstelling aXnaga
Onze doelstelling is om de hoogbegaafde volwassene effectief te laten omgaan met zijn omgeving.
Door onder andere een verschil in en snelheid van denken kan er een behoorlijk gat ontstaan tussen een hoogbegaafde collega en de overige collega’s. Dit kan leiden tot fricties binnen de samenwerking. Eén van de succesfactoren in dit proces is het verschaffen van inzicht in de wijze van communiceren. Daarbij is ons uitgangspunt dat iedereen van elkaar kan leren en dat hierbij niet intelligentie maar vooral levenswijsheid belangrijk is.
Tijdens het traject zullen wij bij hoogbegaafde volwassenen specifiek extra aandacht hebben voor de volgende punten:
• Reflectie (feedback op eigen gedrag).
Een hoogbegaafde volwassene kan een goed eigen zelfbeeld ontberen omdat hij nog nooit feedback op zijn ontwikkelingsniveau heeft gehad.
• Samenspel tussen voelen en denken.
Hoogbegaafde volwassenen hebben over het algemeen hun cognitieve vaardigheden goed ontwikkeld. Hierdoor zijn ze ook beter dan gemiddeld in staat hun gevoelsniveau weg te redeneren in situaties waarin het spannend kan worden. Juist het terugbrengen van de balans tussen gevoel en ratio is in deze dan ook zeer belangrijk.
• Omgaan met je eigen kwetsbaarheid.
Hoogbegaafde volwassenen kunnen in hun leven op specifieke gebieden meerdere keren beschadigd zijn geworden. Bijvoorbeeld doordat ze nooit in een groep hebben gepast, gepest zijn geworden of als strebers zijn uitgemaakt. In de huidige situatie kunnen ze door deze angsten en onzekerheden nog steeds worden belemmerd in hun functioneren. Het onderkennen van deze kwetsbaarheden en deze een plaats geven is een wezenlijk onderdeel voor een beter functioneren richting de toekomst.
• Onderscheiden van aangepast gedrag en authentiek gedrag.
Hoogbegaafde kinderen passen vaak hun gedrag aan om bij een groep te horen (peer-group).
Of om bijvoorbeeld hun ouders of leraar te ‘pleasen’. Als dit aangepaste gedrag een automatisme wordt, zien we dit gedrag ook doorwerken tijdens de adolescentie. Waar het in eerste instantie een vorm was om te kunnen ‘overleven’ in de kinderfase, kan het nu een belemmering of valkuil zijn, waardoor het uitdrukken van de eigen authenticiteit wordt belemmerd.