Kennis

‘Wie in staat is tot verwondering leeft ten volle.’ Impressie van de Workshop Werkopstellingen.

2 Door: Marie José Rietdijk - de Vreede op 09.12.2008
Categorie: Artikel
Codes: familieopstellingen,  organisatieopstellingen,  methode,  coaching,  werkwijze
Taal: Nederlands

Op 17 oktober 2008 nam ik deel aan een workshop werkopstellingen in Baarn, die gegeven werd door Marie José de Vreede. Zeven coaches, werkzaam in uiteenlopende verbanden begonnen fris van de lever aan deze workshop door hun verwachtingen van deze dag uit te spreken. Leergierig en nieuwsgierig wilden ze vooral ervaren hoe deze manier van werken hen zou kunnen helpen in hun werk als coach, supervisor en pastor.

Na een korte inleiding over de achtergrond van het werken met familieopstellingen, zoals ontwikkeld door Bert Hellinger gingen we aan het werk. We deden enkele oefeningen die ons vertrouwd maakten met de basis van deze aanpak: waarnemen en contact maken. Want dat is de kracht van deze methode. Geen woorden om je achter te verschuilen, maar ervaren wat het met je doet. Wat het met je doet als je gevraagd wordt om een plaats in de ruimte in te nemen ten opzichte van anderen. Je wordt door de inbrenger van de vraag ergens in de zaal neergezet als vertegenwoordiger van een van de mensen die bij het probleem betrokken zijn. Op afstand van de andere vertegenwoordigers, dichtbij of verder weg, naar de anderen kijkend of juist niet.
Zoals de probleeminbrenger de verhoudingen ziet. In haar beeld van de situatie.

Hoe moet je je dat voorstellen? Stel dat je contact met een gecoachte is vastgelopen: hoe kun je dan nieuw zicht en inzicht krijgen in wat er speelt? Wat er speelt ontdekken we door te ervaren in welk systeem van verhoudingen tussen mensen het probleem of de vraag zich voordoet. Want dat is de kern van deze manier van werken: mensen maken deel uit van systemen, zowel in de eigen familie als in werk en begeleidingstrajecten. Bijvoorbeeld een outplacement- of re-integratietraject. Maar evenzeer in een traject waarin iemand onderzoekt welke volgende stap te nemen in de loopbaan. Ga ik een nieuwe fase in mijn loopbaan in en wat speelt er dan allemaal? Hoe kan ik helderheid verkrijgen onder welke voorwaarden ik die stap kan zetten?

Marie José interviewt eerst de inbrenger van het werkprobleem die vertelt wat er speelt en wie er in dit spel betrokken zijn. Op grond hiervan stelt zij voor welke personen een bepaalde positie in het systeem zullen innemen. Bijvoorbeeld: de gecoachte, de opdrachtgever, de coach, de manager.

De inbrenger vraagt uit de groep deelnemers personen die een bepaalde rol/positie willen innemen. Dan stelt deze de mensen in de ruimte op, zoals zij of hij ze in hun onderlinge verhouding ziet. De inbrenger neemt een plaats in buiten de kring, waarin deze het geheel kan overzien. Marie José onderzoekt dan al vragenderwijs hoe de mensen die in de opstelling deelnemen zich voelen in die positie en brengt dan wijzigingen aan in de opstelling. Onderzoekt of verandering van positie ertoe bijdraagt dat helder wordt wanneer en waar de opstelling leidt tot nieuw zicht op de keuze die de inbrenger heeft. Tot deze zegt: ‘zo is het goed, nu zie ik hoe ik verder kan’. Hoe het systeem zo gevisualiseerd kan worden dat er weer mogelijkheden zijn om bijvoorbeeld uit een impasse te komen.

Zo werden werkproblemen verbeeld in de ruimte en krijgen de inbrengers nieuwe energie en kracht om verder te komen. Aan het eind van elke opstelling wordt de inbrenger gevraagd om het beeld in zich op te nemen en mee te nemen naar de concrete  begeleidingssituatie of opdrachtgesprek straks. Hoe zouden de inbrengers in hun ‘thuissituatie’ met de verworven inzichten aan de slag gaan? Dat maakt me wel nieuwsgierig.

Door lijfelijk te ervaren wat het met je doet dat je in een bepaalde positie neergezet wordt komt voor de inbrenger inzicht in de manier waarop hij of zij zichzelf klem zet en openingen kan creëren om uit het probleem te komen. Hoe deze de weg vrij kan maken om resultaatgericht te handelen.

Soms houdt dit in dat je ervaart dat de gecoachte reageert vanuit wat deze uit zijn familie aan boodschappen heeft meegekregen. Maar ook dat de coach zich door mensen uit zijn familie, bijvoorbeeld de energie van zijn vader kan laten aanspreken om niet-angstig te handelen. Laten aanspreken om een mogelijke verkramping te doorbreken. Een verkramping die ertoe kan leiden dat je je fixeert op mensen, in plaats van te zien hoe iemand vanuit eigen energie handelt. En dan los te laten dat jij iets moet met iemand. Te zien en ervaren hoe iemand een eigen keuze maakt, zijn eigen manier van reageren heeft. En waar de aanknopingspunten liggen om hem of haar te begeleiden. En ook te zien hoe vanuit een situatie van on-evenwicht harmonie kan ontstaan, nieuw evenwicht.

Maar ook hoe je eigen biografie en socialisatie meedoen in je kijk op handelingsmogelijkheden in je werk als coach of begeleider. De dynamiek waar je gevoelig voor bent, pak je op in je werk. En kan een valkuil zijn.

De kracht van deze aanpak is dat je voor je ogen ‘ziet’ wat er aan de hand is, in welk systeem je opereert en wat jouw plaats erin is. Telkens was het frappant hoezeer de inbrenger herkende en erkende dat de eindopstelling aanknopingspunten gaf voor effectief handelen met nieuwe energie.

Omdat je met huid en haar, lichaam en ziel, betrokken bent in het proces dat je met elkaar aangaat tijdens de workshop is het leerrendement hoog. In de ‘vrije ruimte’ die geboden wordt, je bent uit je werk, uit het leven van alledag met de alledaagse routine en machtsverhoudingen. Opademen door met anderen in onderling vertrouwen te ‘werken’.

Vertrouwen dat Marie José ons bood door haar wijze van begeleiden. Zij schonk ons vertrouwen, en we vertrouwden ons aan haar professionaliteit toe. Die merk je door de manier waarop zij het proces begeleidt: met humor en ernst, wanneer nodig; zorgvuldig in de contacten, met gevoel voor sfeer en verzorging van de inwendige mens.

De mensen van Madoera in Baarn zorgen er mede voor dat je je thuis voelt. Koffie, thee en iets erbij, het was er allemaal. De lunch was voortreffelijk. Het had iets van een ‘verwendag’, onontbeerlijk als je hard aan het werk bent. Dat kun je dan onbezorgd doen.

Tijdens de dag kwamen de drie principes van het systemisch werken terug:
1. Iedereen (in het systeem) hoort erbij
2. Er is een bepaalde ordening, hiërarchie
3. Er is een balans van geven en nemen
Met die uitgangspunten raakten we gaandeweg vertrouwd. We zagen het voor onze ogen. Zo vormden ook wij een systeem tijdens deze workshop, al zie je dat dan pas achteraf. En waren de systemen waar wij deel van uitmaken present door onze aanwezigheid. Werden zichtbaar in de opstellingen.

Aan het einde van de dag nodigde Marie José ons uit om aan elkaar te schenken wat we er nog over wilden zeggen. Dat waren goede woorden. We namen afscheid van elkaar en vertrokken huiswaarts, naar Maastricht, Deventer en elders.

Terugkijkend realiseer ik me dat het een intensieve dag is geweest en we tussen de ingebrachte werkvragen met opstellingen meer tijd hadden kunnen nemen om op adem te komen. Ik merk dat ik tijdens de workshop gretig ben om zoveel mogelijk te leren. Aan de andere kant had ik ook kunnen vragen om meer tijd te nemen om te
‘recupereren’, zoals de wielrenners zeggen.

Dit doet niets af aan mijn voldoening over de workshop: ik heb veel geleerd en goede mensen ontmoet. Vol verwondering over die ontmoeting reisde ik naar huis. Immers: ‘ wie in staat is tot verwondering leeft ten volle.’

Drs. Klaas Yntema
Predikant en coach

Bookmark Print Verstuur Rapporteer

Marie José Rietdijk - de Vreede

Alle artikelen van Marie José Rietdijk - de Vreede

Marie José Rietdijk - de VreedeMarie José de Vreede werkt sinds 1993 als adviseur, coach en trainer. Zij ontwikkelde haar veelzijdigheid in haar studie aan de kunstacademie, filosofiestudie, gestaltopleiding, trainersopleiding in interculturele NLP en in een aantal trainingen voor familie- en organisatieopstellingen, Sinds 2000 werkt zij vanuit haar bedrijf Centrum voor Inspiratie en Ontwikkeling. Zij heeft een helder inzicht in groeps- en organisatieprocessen en zij is vaardig in het plegen van doeltreffende interventies. Haar doel is het faciliteren van...
>> Lees verder

Afbeeldingen

G-punten

Stem nu:   G-punt. 0
Had je hier iets aan, geeft dan een G-punt. 2
©Gcoach.nl