Goede voornemens?                                                  Klik onderaan op G-punt  voor je waardering

 

Goede voornemens  horen nu eenmaal een beetje bij het begin van een Nieuwjaar. Of gewoon bij de wens eens een andere start te maken. Het oude los te laten en het nu eens echt anders te gaan doen. Dit gaat vaak over ambities, verlangens of om meer levenskwaliteit. Vaak merk je, dat dit voornemen na enige tijd strandt, verwatert of dat het langzaam uitdooft. Men past of schikt zich weer automatisch in een oud stramien.

 

Die worsteling en uitkomst hoort nu eenmaal bij goede voornemens zou je zeggen. Niets is minder waar. Vanuit mijn coachingspraktijk wil ik je meenemen in mijn ervaringen met goede voornemens. Dat doe ik door het proces van voornemens tot het uiteindelijk besluit summier uit te vergroten.

 

Voornemens ontstaan omdat je iets wilt opheffen o.a. een gevoel of onaangename situatie. Je stelt jezelf een doel en komt daarop in actie. Je gaat het gewoon doen. Dat is vaak de eerste reactie op een voornemen. In dit actie - reactie denken stel je het te bereiken doel voorop. Dat is goed en voelt prettig om er zo aan te denken.

 

Tijdens het doen ontdek je echter dat het je moeizaam afgaat of het er soms helemaal niet meer van komt. Je vraagt je af  ‘was ik wel gemotiveerd, deugden mijn motieven wel, ligt het aan mij?’ Je eerste gedachten over je intrinsieke- of extrinsieke motivatie komen bij je op. Waren die wel juist? Je merkt dat de wil er wel is maar het oude gedrag in stand blijft. Uit mijn coachingspraktijk weet ik dat het actie - reactie denken om enige voorbereiding vraagt. Dat ga ik nu met je delen.

 

Laten we er eens van uitgaan dat goede voornemens een wijze zijn om een bepaalde last die je ervaart weg te nemen door er iets nieuws voor in de plaats te zetten. Door de last als vertrekpunt te nemen kun je onderzoeken wat jouw voordelen bij de nieuwe situatie zijn. Welke nadelen levert de last je op, hoe ziet dat er uit, wat hou je in stand, waarom? Daarna kun je naast de nadelen van de last je voordelen van je voornemen zetten. Wat is dan nodig om je last op te heffen. De nadelen maken je duidelijk wat je feitelijk wilt opheffen. De voordelen laten je zien hoe het eruit gaat zien en wat daarvoor nodig is om het te bereiken.

 

Laat ik het met een voorbeeld uit mijn praktijk concreet maken: C. ontdekt dat zij soms te veel drinkt en neemt zich voor dat het komende jaar niet te doen. Zij ondervindt dat het haar niet altijd lukt en voelt zich daar teleurgesteld over. Haar voordeel/ nadeel balans ziet er op dat moment als volgt uit. Voordeel is dat het lekker is, gezellig is, zij geen probleem drinkster is (is getest) en zo in gezelschap leuk mee kan doen. Haar nadeel is dat zij zich de volgende dag teleurgesteld voelt, het steeds maar terugkeert, zij niet begrijpt waarom het gebeurt, fysiek last heeft, dat zij zich een beetje schaamt omdat zij er weer aan toegegeven heeft, zich verbaast dat zij haar carrière en opleiding wel kan realiseren en dit niet. Merkt dat haar motivatie om door te zetten de laatste tijd verder afneemt en vraagt zich af hoe komt dit toch? Kortom een jonge ambitieuze vrouw, met fijne baan en verder geen bijzonderheden, die een paar keer per maand wel eens wat te veel drinkt en dat niet meer wil.

 

In haar balans lijkt het erop dat haar nadelen onvoldoende opwegen tegen haar voordelen. Zij houdt immers haar oude gedrag in stand. Moet zij wachten tot haar nadelen groter zijn dan haar voordelen? We zouden ook kunnen concluderen dat zij nog niet de juiste motivatie heeft en wat meer wilskracht  moet tonen. Niets is minder waar!  Zij heeft namelijk haar nadeel/ voordeel balans van de huidige situatie door het actie – reactie patroon direct omgezet naar haar doel, namelijk niet drinken. Zij ontdekt dat zij een besluit heeft genomen dat te ver weg ligt om te realiseren. Als het niet gehaald wordt, ontmoedigt dat haar en leidt haar af. Zij ervaart innerlijke weerstanden en negatieve gevoelens over haarzelf. Haar voornemen ebt steeds verder weg en berusting of uitstel wordt als acceptabel overwogen.

 

Je leest in haar verhaal dat haar goede voornemens een actie, een tegen reactie en weerstandsreactie oproepen welke tot gevolg hebben dat zij haar wens niet gerealiseerd krijgt. Teleurstelling! Waar gaat zij aan voorbij?

 

Door haar besluit uit te vergroten in concrete beelden met bijhorende positieve als negatieve consequenties zijn wij  nagegaan hoe zij haar besluit denkt uit te voeren. Wij hebben haar aanwezige en ontbrekende vaardigheden geïnventariseerd en  haar valkuilen in kaart gebracht. 

 

Door het doen slagen van het besluit in eerste instantie los te laten en ons te richten op het proces ontstond er ruimte voor haar gedrag. Binnen dit proces is zij begonnen om te ontdekken ‘hoe ga ik om en blijf ik weg uit trek naar alcohol’. Wat betekent trek voor mij, hoe kan ik die laten afnemen, hoe ga ik om met mijn gezellige omgeving, wat kan ik leren als het niet in 1 keer lukt, hoe zit mijn patroon in elkaar, verwar ik trek niet met honger (uit werk naar café), kan ik mezelf eens toespreken en waardering uiten over als het mij wel een keer lukt, stap voor stap te werken, elke gebeurtenis is er een. 

 

In de daarop volgende reflectiegesprekken kreeg C. concreet zicht op haar gedrag en leerde zij haar voornemen stap voor stap in de praktijk te brengen. Ook na de momenten dat het niet goed lukte, kon zij toch de vraag stellen ‘wat kan ik daaruit leren’. Zij ontdekte eveneens welke emoties hierbij een rol speelden. Zij voelde haar vertrouwen bij elke kleine overwinning groeien en leerde stap voor stap met haar valkuilen om te gaan. Uiteindelijk nam zij na een tijdje een besluit hoe haar goede voornemen er concreet uit mocht zien, passend bij haar leefstijl en ambities.

 

Goede voornemens vragen niet altijd om een stoer besluit maar soms om vooroverweging en reflectie. Je een concrete voorstelling te maken en je realiseren wat daar voor nodig is, een voorbereiding daarop te doen en het uiteindelijke besluit te oefenen. Waarmee je achteraf kunt zeggen ‘kijk dit was mijn goede voornemen.’

 

Pim Bekker

 

http://www.alcoholconsulent.nl 

06 26787473

 

Theoretisch achtergrond: Motiverende gespreksvoering (Miller en Rollinck), Veranderingscirkel (Prochaska, Norcross & DiClemente) en Ontwikkelingsgericht coachen (Vandamme)